Operatie
Tijdens een operatie wordt de hele prostaat verwijderd. Vooral mannen met een goede algemene conditie komen in aanmerking voor een operatie. Een groot deel van de mannen heeft na de operatie erectieproblemen (impotentie). Daarnaast heeft een deel van de mannen na de operatie ongewild urineverlies (incontinentie). Een aantal van deze mannen had vóór de behandeling ook al last van impotentie en incontinentie.
"De operatie zelf viel mee, de nasleep ervan niet. De uroloog had vooraf gezegd dat er weinig zou veranderen na afloop van de ingreep. 'U zult toch geen kinderwens meer hebben?' Nee, geen kinderwens, maar dat wil niet zeggen dat ik geen seks meer heb. Op dat gebied zou niets veranderen, zei hij. Nou, dat is dus niet waar. De zin en de gevoelens zijn miniem geworden. Daar had hij vooraf duidelijker over mogen zijn."
B. Klaassen (72 jaar) |
Bestraling van de prostaat
Door de bestraling worden kankercellen vernietigd. Bestraling kan uitwendig of inwendig plaatsvinden.
Uitwendige bestraling
Bij uitwendige bestraling (door de huid heen) vangen delen van de blaas en endeldarm ook straling op. Hierdoor kunnen tijdens de behandelperiode diarree en/of bloedverlies optreden. Ook voelen patiënten zich vaak moe tijdens de bestralingsperiode. Na uitwendige bestraling heeft ongeveer de helft van de mannen blijvend last van erectiestoornissen (impotentie). Ook kunnen darmproblemen optreden. Een deel van deze mannen had vóór de behandeling ook al last van impotentie en darmproblemen. Sommige mannen krijgen ongewild urineverlies. Uitwendige bestraling vindt doorgaans poliklinisch plaats: ongeveer 7 weken lang wordt elke werkdag een bestraling gegeven.
Inwendige bestraling
Inwendige bestraling geeft wellicht minder bijwerkingen, maar het is niet altijd mogelijk. Dit hangt onder meer af van de omvang van de prostaat, de PSA-waarde en de mate van agressiviteit van de tumor. Bij inwendige bestraling worden radioactieve zaadjes in de prostaat geplaatst. Daarvoor is meestal een ziekenhuisopname van 1-3 dagen nodig. Na inwendige bestraling krijgen sommige mannen erectieproblemen. Ook kunnen plasproblemen en/of problemen met de ontlasting voorkomen.
"Er werden een stuk of 64 radioactieve zaadjes ingebracht, stuk voor stuk. Dat gebeurt onder lokale verdoving. Ik vond het niet vervelend er bewust bij te zijn, heb zelfs grappen gemaakt met de anesthesist. De operatie duurde zo'n 2 ½ uur en ik mocht de volgende ochtend al weer naar huis. Na afloop moest ik mijn urine in de gaten houden. Als ik een zaadje uitplaste, moest ik het in een loden kokertje doen, wat ik daarvoor speciaal had meegekregen, en bij mijn volgende afspraak meenemen naar het ziekenhuis. Zo radioactief is dat spul. Ik mocht het eerste half jaar na de operatie ook geen kinderen op schoot hebben. Die zaadjes kunnen daarna geen kwaad meer. Je hebt er ook helemaal geen last van. Ik heb er van de ingreep geen verder ook geen bijwerking gehad. Behalve een overactieve blaas, maar het is niet gezegd dat dit door de behandeling is gekomen."
N. Kragten (75 jaar) |
Actieve observatie
Actieve observatie kan het advies zijn bij bijvoorbeeld een kleine tumor, een weinig agressieve tumor of als iemand tevens andere ernstige aandoeningen heeft. Actieve observatie bestaat uit een regelmatige controle van de PSA-waarde (bijvoorbeeld elke 3-6 maanden). Als de PSA-waarde gelijkblijft of zeer langzaam oploopt, kan worden besloten voorlopig niet te behandelen. Pas wanneer de PSA-waarden gaan stijgen of er andere verschijnselen optreden, adviseert de arts een operatie of bestraling. De reden voor deze 'behandeling' is dat prostaatkanker niet altijd doorgroeit en niet altijd leidt tot uitzaaiing of klachten.
Zie ook